BAL GANGADHAR TILAK, Father of Indian National Movement

WORKING WITH THE TEXT

1. Here are some facts from Tilak's Life. Arrange them in chronological order.

(তিলকৰ জীৱনৰ বিষয়ে কিছুমান তথ্য দিয়া আছে৷ সেইসমূহ একাদিক্ৰমে সজোৱা)

1. Tilak was born in 1856. (তিলকৰ জন্ম ১৮৫৬ চনত হৈছিল)
2. Tilak's father was transferred to Pune. (তিলকৰ দেউতাকৰ পুণেলৈ স্থানান্তৰ হৈছিল)
3. He lost his father. (তেওঁ নিজৰ দেউতাকক হেৰুৱাইছিল)
4. He passed his matriculation in 1872. (তেওঁ ১৮৭২ চনত মেট্ৰিক পাছ কৰিছিল)
5. He started teaching Mathematics in a private school. (তেওঁ প্ৰাইভেট স্কুলত গণিত পঢ়োৱা আৰম্ভ কৰিছিল)
6. He organised Deccan Education Society in 1884. (তেওঁ ১৮৮৪ চনত ডেক্কান শিক্ষা সমাজ গঠন কৰিছিল)
7. He became a journalist. (তেওঁ এজন সাংবাদিক হৈছিল)
8. Tilak joined Indian National Congress in 1890. (তিলকে ১৮৯০ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছত যোগদান কৰিছিল)
9. He was sentenced to imprisonment for one and a half years in 1897. (তেওঁক ১৮৯৭ চনত ডেৰ বছৰৰ বাবে কাৰাবাস দিয়া হৈছিল)
10. He was arrested on the charges of sedition in 1908. (তেওঁক ১৯০৮ চনত বিদ্ৰোহৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল)
11. He decided to build an organisation called 'Home Rule League' in 1916. (তেওঁ ১৯১৬ চনত 'হ’ম ৰুল লীগ' গঠন কৰিছিল)
12. Tilak breathed his last on 1 August 1920. (তেওঁ ১৯২০ চনৰ ১ আগষ্টত শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰিছিল)

2. Make two words each with the given root words:

(তলত দিয়া মূল শব্দৰ পৰা দুটা শব্দ লিখা)

• Nation: national, nationalist
• True: truth, truly
• Respect: respectful, respected
• Prison: prisoner, imprisonment
• Final: finalist, finally

3. Given below are some qualities of Bal Gangadhar Tilak. Write a sentence to explain each quality.

(তলত দিয়াসমূহ বাল গংগাধৰ তিলকৰ কিছু গুণৰ বিষয়ে দিয়া আছে৷ প্ৰত্যেকৰ পৰা অৰ্থ স্পষ্ট হোৱাকৈ এটাকৈ বাক্য গঠন কৰা)

• Brilliant : Bal Gangadhar Tilak was a brilliant mathematician and scholar. (বাল গংগাধৰ তিলক এজন সুদক্ষ গণিতজ্ঞ আৰু পণ্ডিত আছিল)
• Determined : Tilak was determined to work for the freedom of India. (তিলক ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সংকল্পবদ্ধ আছিল)
• Diligent : Tilak was a diligent social reformer who worked tirelessly for his people. (তিলক এজন পৰিশ্ৰমী সমাজ সংস্কাৰক আছিল)
• Patient : Tilak was patient and courageous even during his imprisonment in Mandalay. (তিলক মাণ্ডালয়ত কাৰাবাসৰ সময়তো ধৈৰ্য্যশীল আছিল)
• Judicious : Tilak judiciously published articles about India’s condition in his newspapers. (তিলকে বিচক্ষণভাৱে ভাৰতৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে বাতৰিকাকতত লেখা প্ৰকাশ কৰিছিল)

COMPREHENSION

4. Answer the following questions:

(তলত দিয়া প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ দিয়া)

a. Where was Bal Gangadhar Tilak born? (তিলকৰ জন্ম ক’ত হৈছিল?)

Ans: Bal Gangadhar Tilak was born in Ratnagiri, Maharashtra. (বাল গংগাধৰ তিলকৰ জন্ম ৰত্নগিৰি, মহাৰাষ্ট্ৰত হৈছিল)

b. What kind of a student was Bal Gangadhar Tilak? (তিলক কেনেধৰণৰ ছাত্ৰ আছিল?)

Ans: He was a brilliant student and was very good at mathematics. (তেওঁ এজন চোকা ছাত্ৰ আছিল আৰু গণিতত পাকৈত আছিল)

c. When did Bal Gangadhar Tilak pass his matriculation? (তিলকে কেতিয়া মেট্ৰিকুলেচন পাছ কৰিছিল?)

Ans: He passed his matriculation in 1872. (তেওঁ ১৮৭২ চনত মেট্ৰিক পাছ কৰিছিল)

d. How, according to Tilak, can good citizens be moulded? (তিলকৰ মতে ভাল নাগৰিক কিদৰে গঢ়ি তুলিব পাৰি?)

Ans: According to Tilak, good citizens can be moulded only through good education. (তিলকৰ মতে ভাল শিক্ষাৰ জৰিয়তে ভাল নাগৰিক গঢ়ি তুলিব পাৰি)

e. Who organized the Deccan Education Society? (ডেক্কান শিক্ষা সমাজ কোনে গঠন কৰিছিল?)

Ans: The Deccan Education Society was organized by Bal Gangadhar Tilak and his associates. (ডেক্কান শিক্ষা সমাজ বাল গংগাধৰ তিলক আৰু তেওঁৰ সহযাত্ৰীসকলে গঠন কৰিছিল)

f. Why was it set up? (ইয়াক কিয় গঠন কৰা হৈছিল?)

Ans: It was set up to promote nationalist education and Indian culture among the youth. (ইয়াক যুৱ সমাজৰ মাজত জাতীয়তাবাদী শিক্ষা আৰু ভাৰতীয় সংস্কৃতি প্ৰচাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল)

g. Who established Fergusson College and when? (ফাৰ্গাচন কলেজ কোনে আৰু কেতিয়া প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল?)

Ans: Fergusson College was established by the Deccan Education Society in 1885. (ফাৰ্গাচন কলেজ ডেক্কান শিক্ষা সমাজে ১৮৮৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল)

h. Name two weeklies started by Bal Gangadhar Tilak. (তিলকে আৰম্ভ কৰা দুখন সাপ্তাহিকৰ নাম লিখা)

Ans: The two weeklies were 'Kesari' and 'Mahratta'. (দুখন সাপ্তাহিক হ’ল ‘কেশৰী’ আৰু ‘মাহৰাত্তা’)

i. When did Tilak join the Indian National Congress? (তিলকে কেতিয়া কংগ্ৰেছত যোগদান কৰিছিল?)

Ans: Tilak joined the Indian National Congress in 1890. (তেওঁ ১৮৯০ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছত যোগদান কৰিছিল)

j. When did British authorities call Tilak "Father of the Indian Unrest"? (ব্ৰিটিছসকলে কেতিয়া এই উপাধি দিছিল?)

Ans: British authorities called him "Father of the Indian Unrest" in 1908 after his arrest for sedition. (তেওঁক ১৯০৮ চনত বিদ্ৰোহৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পিছত এই উপাধি দিয়া হৈছিল)

k. How did Tilak spend his time in prison in Mandalay? (তিলকে মাণ্ডালয় কাৰাগাৰত সময় কেনেদৰে পাৰ কৰিছিল?)

Ans: He spent his time reading and writing and wrote 'Gita Rahasya'. (তেওঁ পঢ়া-লিখা কৰি সময় পাৰ কৰিছিল আৰু ‘গীতা ৰহস্য’ লিখিছিল)

l. What does the word 'Lokamanya' mean? (লোকমান্য শব্দৰ অৰ্থ কি?)

Ans: Lokamanya means "accepted by the people as their leader". (লোকমান্য মানে মানুহে নেতা হিচাপে মানি লোৱা ব্যক্তি)

m. When did Tilak breathe his last? (তিলকে কেতিয়া শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰিছিল?)

Ans: He breathed his last on 1 August 1920. (তেওঁ ১৯২০ চনৰ ১ আগষ্টত শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰিছিল)

5. Question & Answer

a. Narrate what Bal Gangadhar Tilak did to improve the quality of education for the youth of India.
(নতুন প্ৰজন্মৰ শিক্ষাৰ মানদণ্ড উন্নতিৰ বাবে তিলকে কি কি কৰিছিল?)

উত্তৰঃ Tilak was a devoted social activist. He first organised the Deccan Education Society with a few of his classmates. Their goal was to improve the quality of education for India’s youth. The Society aimed to create a new system of education that would teach young Indians nationalist ideas with a strong emphasis on Indian culture. The Society established the New English School for secondary education and Fergusson College in 1885 for post-secondary studies.
অসমীয়া অৰ্থঃ তিলক এজন সমাজসেৱক আছিল। তেওঁ প্ৰথমে কেইজনমান সহপাঠীৰ সৈতে লগ লাগি ডেক্কান শিক্ষা সমাজ গঠন কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ভাৰতৰ নতুন প্ৰজন্মৰ শিক্ষাৰ মানদণ্ড উন্নতি কৰা। এই সমাজখন ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব প্ৰদান কৰি জাতীয়তাবাদী মনোভাৱ জাগ্ৰত কৰিবলৈ এক নতুন শিক্ষা ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিব বিচাৰিছিল। এই সমাজে মাধ্যমিক শিক্ষাৰ বাবে New English School আৰু উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে 1885 চনত Fergusson College প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।

b. Give a brief account of Tilak’s contribution towards India’s independence movement.
(ভাৰতৰ স্বাধীন আন্দোলনৰ প্ৰতি তিলকৰ অৱদানৰ চমু বিৱৰণ দিয়ক)

উত্তৰঃ Tilak started two weeklies—Kesari (Marathi) and Mahratta (English), which soon became very popular. Through these newspapers, he highlighted the sufferings of Indians and inspired them to fight for their rights. His powerful and fiery writings awakened the people. He joined the Indian National Congress in 1890 and became one of the foremost leaders of the independence movement. He strongly advocated Swaraj (self-rule). In 1897, he was imprisoned for writing articles against the government. After his release in 1898, he promoted the Swadeshi Movement through speeches and writings across Maharashtra. In 1906, he was again arrested and imprisoned for six years in Mandalay. After his release, in 1916, he founded the Home Rule League to demand Swaraj. He travelled extensively, spreading awareness among people, especially farmers. He continued working for India’s independence until his last breath.
অসমীয়া অৰ্থঃ তিলকে কেশৰী (মাৰাঠী) আৰু মাহাৰাট্টা (ইংৰাজী) নামৰ দুখন সাপ্তাহিক বাতৰিকাকত আৰম্ভ কৰিছিল। এইবোৰ অতি জনপ্ৰিয় হৈছিল। এই বাতৰিকাকতসমূহৰ জৰিয়তে তেওঁ ভাৰতীয়সকলৰ দুখ-দুৰ্দশা প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু তেওঁলোকক নিজৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁ 1890 চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছত যোগদান কৰিছিল আৰু স্বাধীনতা আন্দোলনৰ অন্যতম প্ৰধান নেতা হৈছিল। তেওঁ স্বৰাজৰ শক্তিশালী সমৰ্থক আছিল। 1897 চনত চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে লিখাৰ বাবে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি ডেৰ বছৰ কাৰাবাস দিয়া হৈছিল। 1898 চনত মুক্তি পোৱাৰ পাছত তেওঁ স্বদেশী আন্দোলন আৰম্ভ কৰে। 1906 চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ ছয় বছৰ মান্দালয়ত বন্দী থাকে। 1916 চনত তেওঁ Home Rule League গঠন কৰে, যাৰ লক্ষ্য আছিল স্বৰাজ লাভ কৰা। তেওঁ গাঁও-গাঁও ঘূৰি মানুহক সংগঠিত কৰিছিল আৰু কৃষকসকলৰ মাজত সচেতনতা বঢ়াইছিল। তেওঁ মৃত্যুৰ আগলৈকে স্বাধীনতাৰ বাবে কাম কৰি গৈছিল।

Key Contributions in Brief

Word Meaning

• Deccan Education Society – an organization founded by Tilak and his colleagues to improve education
• Kesari – Marathi newspaper started by Tilak (meaning “Lion”)
• Mahratta – English weekly started by Tilak
• Swaraj – self-rule, independence
• Swadeshi Movement – a movement promoting indigenous goods and boycotting foreign products
• Home Rule League – an organization demanding self-rule for India

GRAMMAR AND USAGE

6. Match these words to make compound words:

(তলৰ শব্দবোৰ মিলাই যৌগিক শব্দ বনোৱা)

• Tablecloth
• Pickpocket
• Classmate
• Dining room
• Moonlight
• Witchcraft
• Businessman
• Breakfast
• Shoemaker
• Overtake

7. Write sentences to illustrate the difference in meaning of the following homonyms:

(তলত দিয়া অনুৰূপ শব্দসমূহৰ অৰ্থ প্ৰকাশ হোৱাকৈ বাক্য ৰচনা কৰা)

• Cite: He cited an example from history. (উল্লেখ কৰা)
  Site: This is the site of an ancient temple. (ঠাই)


• Council: The council held a meeting yesterday. (সভা)
  Counsel: She gave me good counsel. (পৰামৰ্শ)


• Defy: He defied the unjust law. (অবজ্ঞা কৰা)
  Deify: The people deified him as a hero. (দেৱতাতুল্য কৰা)


• Eligible: She is eligible for the scholarship. (উপযুক্ত)
  Illegible: His handwriting is illegible. (অস্পষ্ট)


• Human: Humans are intelligent beings. (মানুহ)
  Humane: It is humane to help the poor. (মানৱীয়)


• Loose: This shirt is loose. (ঢিলা)
  Lose: Do not lose hope. (হেৰুৱা)


• Jealous: Do not be jealous of others' success. (ঈৰ্ষা)
  Zealous: She is zealous in her work. (উৎসাহী)

8. Rewrite the sentences changing the verbs into passive form:

(তলত দিয়া বাক্যসমূহ কৰ্মবাচ্য ৰূপত লিখা)

• a. The soldier was killed in the last battle.
• b. A Book Fair was held in our town last month.
• c. The gramophone was invented by Thomas Alva Edison.
• d. Many battles were fought by Akbar the Great.
• e. Hamlet was written by Shakespeare.
• f. A happy dream was dreamt by him last night.

9. Fill in the blanks with suitable conjunctions:

(উপযুক্ত সংযোগক শব্দেৰে খালী ঠাই পূৰ কৰা)

• i) Ramen is diligent but his brother is idle.
• ii) I want a pen and a piece of paper.
• iii) The bag is either lost or stolen.
• iv) God made the country and man made the town.
• v) We shall stay here till you return.
• vi) Amal lost the race though he ran very fast.
• vii) She feels tired; give her a cup of tea or a glass of milk.

10. Fill in the blanks with suitable correlative conjunctions:

(তলৰ খালী ঠাইসমূহ উপযুক্ত সংযোগী সংযোগক শব্দেৰে পূৰণ কৰা)

• i) She can neither read nor write.
• ii) Neither a lender nor a borrower be.
• iii) I don't care whether you go or stay.
• iv) Both John and his sister read in this school.
• v) Though he is poor, yet he is honest.
• vi) He is not only intelligent but also diligent.